Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü son dönemlerde artak kene ısırma vakaları üzerine önemli bir bilgilendirme yaptı.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile ilgili tüm detayların anlatıldığı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
”Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır. Ancak, hastalık hayvanlarda belirtisiz seyrederken insanlarda öldürücü olabilmektedir. Keneler halk arasında yavsı, sakırga, kerni gibi isimlerle bilinmektedir. Kenelerin yoğun olarak bulunduğu yerler özellikle hayvancılığın yapıldığı; orman kenarı parçalı arazi yapısına sahip çalı ve çırpılı alanlar ile otlakların bulunduğu yerlerdir. Ülkemiz kenelerin yaşamaları için coğrafi açıdan oldukça uygun bir yapıya sahiptir
Kimler Risk Altındadır?
• Hastalığın görüldüğü bölgelerde yaşayan tarım ve hayvancılık ile uğraşan kişiler,
• Kasaplar ve mezbaha çalışanları,
• Veteriner hekimler,
• Askerler,
• Korunmasız olarak kamp ve piknik yapanlar,
• KKKA hastaları ile temas eden sağlık personeli,
• Laboratuvar çalışanları,
• Hasta yakınları risk altındadır.
KKKA’nın Kuluçka Süresi Ne Kadardır?
• Kuluçka süresi, mikrobun vücuda girmesinden sonra hastalık belirtilerinin başlamasına kadar geçen süredir.
• Virüsün alınma şekline bağlı olarak 1-14 gün (Hastalığın kuluçka süresi kene tarafından tutunma ile virüsün alınmasını müteakip genellikle 1-3 gün en fazla 9 gün olabilmektedir. Enfekte kan ve vücut sıvılarıyla temas sonucu bulaşmalarda ise bu süre 5-6 gün, en fazla 13 gün olabilmektedir.)
KKKA’nın Belirtileri Nelerdir?
Yüksek ateş,
Baş ağrısı,
Yoğun halsizlik,
Kollarda ve bacaklarda şiddetli ağrı,
Bazen kusma, karın ağrısı veya ishal
Yüzde kızarıklık,
İlerleyen safhada vücudun değişik yerlerinde kanamalar ,
Gövde, kol ve bacaklarda morluklar,
Burun kanaması, dışkıda ve idrarda kan görülebilir.
Hastalık Hangi Yollarla Bulaşır?
Virüsü taşıyan özellikle Hyalomma türüne ait kenelerin insan vücuduna tutunması,
Virüsü taşıyan kenelerin çıplak el ile ezilmesi,
KKKA virüsünü taşıyan hayvanların kan, doku ve diğer vücut sıvıları ile temas edilmesi,
KKKA hastalarının kan ve diğer vücut sıvıları ile temas edilmesi,
Hastalık İnsandan İnsana Bulaşır mı?
Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile hastalık bulaşabilir. Bu nedenle hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske v.b.) almalıdır. Kan ve vücut sıvıları ile korunmasız temastan kaçınılmalıdır. Bu şekilde bir temasın olması durumunda, temaslının en az 14 gün süreyle ateş ve diğer belirtiler yönünden takip edilmesi gerekmektedir.
KKKA’dan Nasıl Korunulur?
Hastalığa sebep olan mikrobun bulaştırıcısı olan keneler uçmazlar, zıplamazlar; yerden yürüyerek vücuda tırmanırlar.
Hayvanların üzerindeki keneye, hayvanların kan ve idrarına çıplak elle dokunulmamalıdır.
Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken; Kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı, ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir. Oturulacak yerlere de açık renkli örtü serilmelidir.
Riskli alanlardan döndükten sonra kene olup olmadığını görmek için vücudun ve elbiselerin her yerine dikkatlice bakılmalıdır.
Vücudun özellikle diz arkası, koltuk altları, kulak arkası, ense, saç dipleri ve kasıklar dâhil kontrol edilmeli ya da ettirilmelidir.
Çocukların vücutları da mutlaka kene yönünden kontrol edilmelidir.
Vücuda tutunan kene en kısa sürede çıplak elle dokunmadan en yakın sağlık kuruluşuna müracaat edilmelidir.
Hastalık, hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanların kan ve idrar gibi vücut sıvılarına çıplak el ile temas edilmemelidir.
Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartılarıyla hastalık bulaşabildiğinden, hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske vb.) almalıdır.
Hasta insan ve hayvanların kan, vücut sıvıları ile doğrudan temas eden kişiler ise kendilerini 2 hafta süreyle takip etmelidir.
Halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtilerin görülmesi halinde derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelidirler.
Hastalığın kontrolünde özellikle çiftlik hayvanlarında kene mücadelesi önemli olduğundan hayvanlar, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri veya İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinin önerileri ve yardımları doğrultusunda kene ilaçları ile düzenli bir şekilde ilaçlanmalıdır.
Kene mücadelesinde geniş çevre ilaçlamaları önerilmemektedir.
Kenelerin birçok çeşidi vardır. Ancak hangi kenenin hastalık yapıp yapmadığı anlaşılamayacağından tüm kenelere karşı aynı önlemler alınmalıdır.
Yapılmaması Gerekenler!
• Vücuda tutunmuş olan keneyi patlatmayın, ezmeyin, üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, deterjan, sıvı sabun, gaz yağı, kolonya) kesinlikle dökmeyin ve üzerine sigara bastırmayın. Keneyi kendiniz çıkartmayın en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin Aşısı Var mıdır?
• Bu gün için etkinliği kanıtlanmış ve kabul görmüş uygulanabilir bir aşısı bulunmamaktadır.
• Ancak aşı geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde devam etmektedir.
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinin Tedavisi Var mıdır?
• Destek tedavisi tedavisinin temelini oluşturur. Bunun yanında hastanın sıvı elektrolitlerinin ve kan değerlerinin izlenmesi gerekmektedir. Gerekirse taze donmuş plazma ve trombosit süspansiyonu verilebilir.
Kene tutunmasından sonra 10 gün içinde; Ateş, Halsizlik, İştahsızlık, Karın ağrısı, Baş ağrısı, Bulantı Kusma İshal, Şikayetleri Ortaya Çıkarsa Hemen Bir Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalıdır.”