Bilecik’in yöresel ürünleri arasında yer alan Kamber Biberi tezgahlarda yerini aldı.
Kentte kurulan semt pazarlarında yerini alan Biber’in özellikle Bilecik yöresinde vatandaşlar tarafından beğenilerek tüketildiği biliniyor.
Akdeniz bölgesinde seralarda yetişen Kamber Biberinin kg fiyatının ise 80 TL olduğu kaydedildi.
KAMBER BİBER
Bilecik Kamber Biberi / Bilecik Gavata Biberi (Solanum aethiopicum), Bilecik yöresinden günümüze ulaşan geleneksel bir biber çeşididir. Yörede “Kavata Biberi” veya “Domates Biberi””olarak bilinen ürün, biber formunda olması ve bu şekilde adlandırılmasına rağmen Solanum ailesine aittir.
Bilecik Kamber Biberi / Bilecik Gavata Biberinin morfolojik olarak yuvarlak ve hafif basık meyveleri 5–8 cm çapında, 3–5 cm yüksekliğinde ve 50–70 g ağırlığındadır. Meyve kabuğu pürüzsüz ve parlaktır; olgunlaşma sürecinde rengi parlak yeşilden koyu kırmızıya dönüşür. Etli ve sulu bir yapıya sahiptir, meyve başına 10–15 adet sarımsı beyaz tohum içerir.
Osmanlı mutfağından günümüze ulaşan Bilecik Kamber Biberi, Sakarya Havzası’nın mikro iklim koşullarında yetiştirilir. Yeşil halde hafif acı, kırmızı olgunlukta ise tatlı aromasıyla yöresel mutfakta yaygın şekilde hem taze olarak tüketilir hem de işlenmiş ürünlerde kullanılır. İnce kabuk yapısı nedeniyle özellikle turşuluk ve dolmalık olarak tercih edilir; bunun yanında közleme ve domatesli geleneksel tariflerde kullanılır.
Sakarya Havzası ılıman bir mikro iklime sahiptir. Kış aylarında sıcaklıklar genellikle -5 °C’nin altına düşmezken, yaz aylarında 25–30 °C aralığında seyreder. Bu koşullar biberin fenolik bileşik birikimini ve aromasını artırır.
Bölgedeki yüksek UV radyasyonu, mevsimsel yağış rejimi ve yaz aylarındaki kontrollü su stresi, flavonoidler ve kafeik asit gibi fenolik bileşiklerin oluşumunu teşvik eder. Yıllık yağış dağılımı kışın yoğunlaşırken, yaz aylarında kuraklık gözlenir. Bu durum çimlenme ve fide döneminde nem dengesini, meyve döneminde ise fenolik bileşik birikimini artırır. Don olaylarının nadir görülmesi bitki gelişimini korur.
Bölgede nispi nem kışın; %70–95, yazın ise %50–70 aralığındadır. Bu, fide döneminde köklenmeyi, çiçeklenme ve meyve tutumunda ise polinasyon verimliliğini artırır ve mantari hastalık riskini azaltır.
Bölgenin toprak yapısı alüvyon karakterdedir, organik madde bakımından zengin, iyi drene olan ve hafif asidik ile nötr (pH 6.0–7.0) aralığındadır. Potasyum ve fosfor açısından zengin bu toprak yapısı kök gelişimini destekler ve meyvenin hafif acımsı ve tatlımsı lezzet profiline katkıda bulunur.
Bilecik Kamber Biberi %4–6 oranında şeker, %2–3 oranında lif içerir. Toplam fenolik bileşik ve kafeik asit oranlarıyla öne çıkar; ayrıca toplam fenolik madde (100–150 mg/100 g), antosiyanin (10–20 mg/100 g) ve tanen (5–10 mg/100 g) içerikleri yüksektir.
