Tarihi Hamam Onarılıyor Sıra Tarihi Cami’de
Bilecik merkeze bağlı tarihi çok eskilere dayanan Yarhisar, bilinen adıyla İlyasbey köyünde Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından tadilat ve onarım çalışmaları başlatılan tarihi hamam, yakında yine Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından tadilat ve onarım çalışmaları başlatılacağı söylenilen tarihi cami ve yine Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarılacağı belirtilen Osmangazi Hz. lerinin uç beyi, silah arkadaşı İlyasbey Hz. lerinin kabrinin durumlarını ayrıca tahliye edilen Jandarma Karakoluna ait binanın ne olacağı ile ilgili görüşlerini almak üzere adı geçen köye gittik ve köyün sakinleri ile bu konuları görüştük. Köy bakkalı Osman Tanyıldız ile köy sakinlerinden Mali Müşavir Süleyman Demirsoy’un bu konularla ilgil görüşleri:
Toka: “İlyasbey köyünün bakkalı. Osman Tanyıldız abi köyünüzdeki tarihi hamam onarılmaya başlandı. Yakında caminin de onarılacağı söyleniyor. Muhtarımızı bulamadık, köyün bakkalısınız, görüşlerinizi almak isteriz”
Tanyıldız: “Şimdi ben İlyasbey köyünde ikamet ettiğim için gerçek İlyasbey’liyim. Çocukluğum buradaydı. Bilecik’te bankada çalıştım, emekli oldum tekrar köyüme geldim. Şimdi köyümüze yapılan her şey, her hizmet güzeldir. Hamamın olması çok güzel bir olay. Yıllar önce tarihi eski yapılmış, orada insanlar yıkanmış hizmet görmüşler. Şimdi de köyümüze böyle bir hizmetin yapılması çok güzel bir olay, çok memnunuz bu olaydan. Caminin tamiratı ile ilgili, türbenin yapılması ile ilgili yapılan işlerden memnuniyet duyuyoruz. Bu konuda en büyük özellik, köyümüze yapılan her şey güzeldir”
Toka: “Jandarma Karakolu vardı burada boşaltıldı ve atıl vaziyette duruyor. Orası ne yapılmalı sizce?”
Tanyıldız: “Jandarma Karakolu da devletin bir kurumu olarak hizmet görmesi gerekir. Buraya o kadar para harcanmış. Jandarma gitmiştir devletin kurumlarında kurumlar kurulur, şartlar gereği kalkar ama şimdi oradaki o binanın milyonlarca lira harcama yapılan binanın boş kalması yanlış bir olay”
Toka: “Ne yapılmalı sizce?”
Tanyıldız: “Bu durum devletin öngördüğü bir şekilde kulağımıza geldi.
“Üniversitenin bir kolu gelecek dediler”
Üniversitenin bir kolu gelecek dediler. Sonra duyduk Kızılay’ın ihtiyarlar kurumu olacağını söylediler. Yani böyle bir hizmet olursa köyümüze daha iyi olur, memnun kalırız. Bu hizmet ile ilgilenen kişilere de sizlerin aracılığınızla teşekkür ederim.”
Toka: “Süleyman Demirsoy ile beraberiz. Süleyman abi bu köylü değil ama bu köyün sakinlerinden. Süleyman abi sizin de görüşlerinizi almak isteriz.”
Demirsoy: “Köyümüze geldiğiniz, bizleri ziyaret ettiğiniz için bu faaliyetleri millete ve halka duyurmak için göstermiş olduğunuz çabadan dolayı teşekkür ederiz. İlyasbey tarihi bir köy. Eski ismi Yarhisar bucak olarak nahiye idi. Tabi önce evveliyatı olan bir köy.
“İlyasbey bizim camimizin avlusunda yatırı bulunan eski, tarihi bir şahsiyet”
İsmini merkez köyü olarak İlyasbey’den almış. İlyasbey de bizim camimizin avlusunda yatırı bulunan eski, tarihi bir şahsiyet, Osmanlının eski komutanlarından. Osmanlıyla beraber savaşmış Osmanlının batıya doğru Anadolu’ya yayılmasında çok büyük faktörleri olmuş tarihi bir şahsiyet. Böyle bir yerde yaşamaktan her zaman için mutluluk duyuyorum. Herkesin de gelip görmesini, ziyaret etmesini istiyoruz. Köyümüzde tarihi eser olarak hamamımız ve camimiz mevcut. Camimiz 1455 olarak yazsa da, İstanbul’un fethine yakın bir tarihtir ama ondan çok önce yapıldığı görülmektedir. Çünkü elimizdeki bazı bilgilere göre İlyasbey’in doğum tarihi 1365, ölüm tarihi ise 1457 olarak gözükmektedir. Cami İlyasbey’in ölümünden sonra yapılmış değil, ondan daha önce yapılmış bir cami. Burada bulunan yine aynı bir eserimiz, tarihi hamamımız ve bu tarihi hamamımızın da tam olarak hangi tarih itibari ile yapıldığı belli değil ama kesinlikle 1300’lerden önce yapılmış bir hamam. Şu anda restorasyon çalışmaları devam ediyor. Yakında camimizin de restorasyon çalışmaları yapılacak. İnşallah köyümüz ismine ve geçmiş tarihine uygun bir yapıya bürünmüş olacak. Bunun yanında köyümüzde yine kahvemizin şu anda oturduğumuz yerin arkasında çok ulu bir çınarımız var. Bu çınarın tarihi de çok eski. Bilecik civarında bu civarda bir çınar görmek mümkün değil. Yerleşim yerinde yapılan bazı düzenlemelerle maalesef kahvenin altında kaldı.
Belki hamamın tarihine yakın bir geçmişi var bu ulu çınarın. Yani 3 kişinin ancak kaplayabileceği bir çınar ve yine burada görünen ardıç ağaçlarının tarihi bir hayli eski, yaşlı ağaçlardır. Bu ağaçlar da belki de caminin tarihine yakın bir geçmişi vardır.
“İnsanlar şehrin olumsuz hava şartlarından bıkıp köylerine veya köylerine yakın yerlere dönecektir diye umut ediyorum”
Köyümüz maalesef 300-350 hane olmasına rağmen gittikçe şehre yapılan göçle nüfusu azaldı. Fakat bir gün olacak insanlar şehrin havasından bıkıp, şehrin o sıkıntılı trafiğinden, olumsuz hava şartlarından, sosyal yaşantılarından bıkıp benim gibi yavaş yavaş köylerine veya köylerine yakın yerlere dönecektir diye umut ediyorum.”
Toka: “Süleyman abi Jandarmanın tahliye ettiği yerle ilgili bir şey söylemek ister misiniz, onun yerine sizce ne gelmeli?”
Demirsoy: “Eski yeri çocukluğumda hatırlıyorum, ben Taşçılar’lıyım. Çocukluğumda biz karşıda orak biçerken dağda yatardık, gelirdik orak biçerdik. Burası ışıl ışıl yanardı. Jeneratör vardı burada, bu jeneratörün oluşturduğu ışıkla İlyasbey ışıl ışıl gözüküyordu. Burada yetiştirme yurdu vardı.
“Biz buranın sağlık ve eğitim amaçlı bir oluşuma dönüşmesini istiyoruz”
Bu okul siyasi nedenlerde kaldırıldı buradan, alındı ve o okulun yerine bölge karakolu olarak bir karakol yapıldı, hizmet verdi fakat sonra Jandarma Genel Komutanlığın uyguladığı bir uygulama ile bu karakollar tasfiye edildi. Bizim karakolumuz da o şekilde tasfiye edildi. Biz buranın sağlık ve eğitim amaçlı bir oluşuma dönüşmesini istiyoruz. Geçmişteki yapısı eğitim amaçlıydı şu anda da Üniversiteye bağlı bir okul şeklinde veya Üniversiteye bağlı fakültenin bir kolu şeklinde.
“Ziraat Fakültesi düşünülebilir. Çünkü köyümüzde göç olduğu için tarım alanlarımızın çoğu boş duruyor”
Mesela bir Ziraat Fakültesi düşünülebilir. Çünkü köyümüzde göç olduğu için tarım alanlarımızın çoğu boş duruyor. Bunları üniversite kiralayarak buralarda deneme amaçlı tarım ürünlerinin yetişmesi ve öğrencilerinin de yetiştirilmesi konusunda faydalı olabilir. O şekilde bir düzenleme yapılırsa geçmişine uygun yetiştirme yurdunun ve ortaokulun belli bir kısmının olduğu bölüm zamanla burada bu eğitimi vermiştir yani o amaçlı bir yer olursa köyümüz çok daha memnun kalacaktır.”
CANER ALKAN – ERHAN TOKA