Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti yaklaşık 19 bin nüfuslu Söğüt ilçesi, bünyesinde barındırdığı Ertuğrul Gazi Türbesi, Dursun Fakih Türbesi, Çelebi Mehmet Camii, Ertuğrul Gazi Müzesi, Hamidiye Camii, Çaltı Kaplıcaları, Yukarı Mesire Alanı, Kaymakam Çeşmesi ve Türk Büyükleri Anıtı ile muhteşem bir tarihi geçmişe sahip.
Özellikle Diriliş Ertuğrul dizisinin ardından bir de Ertuğrul Gazi'yi Anma ve Söğüt Şenlikleri organizasyonlarıyla akın akın insanların yırt içi ve yurt dışından kilometrelerce kat ederek geldiği ilçe, tüm yıl boyunca neredeyse nüfusunun 40 katı ziyaretçiyi ağırlıyor. Gizemli tarihin şahidi ilçede şu mekanlar büyük rağbet görüyor:
ERTUĞRUL GAZİ TÜRBESİ
Söğüt merkezde bulunan türbenin Çelebi Mehmet tarafından yaptırıldığına dair bazı bilgiler vardır. Türbe 1737’de III. Mustafa tarafından restore ettirilmiştir. Daha sonra II. Abdülhamid zamanında da onarım görmüştür. Bu onarımlar esnasında mezarlığın giriş kısmına iki adet çeşme yaptırılmıştır. Çeşmenin kitabesi, türbenin Abdülhamit döneminde tamir edildiğini göstermektedir. İkinci kitabe ise türbenin kapısı üzerinde yer alır. 1905 yılında türbenin etrafındaki evlerin daha iyi bir biçimde yeniden inşası için istimlâk çalışmaları da yapılmıştır.
Bu çalışmalar neticesinde, türbe çevresinde geniş bir alan oluşturularak, her yıl Karakeçililerin, Orta Asyalı göçebe kıyafetleriyle Söğüt’e gelmesi, beyitler okuyarak at üstünde geçit töreni yapması ve kutlamalar düzenlemesi sağlanmıştır.
Türbenin dışında ve hemen yakınında Ertuğrul Gazi’nin eşi Halime Hatun ile oğlu Savcı Bey’in mezarları bulunur. Osman Gazi’nin makam mezarı da burada yer alır. Bunların yanı sıra kardeşi Dündar Bey’in kan kardeşi Akçakoca’nın silah arkadaşları olan Konur Alp, Karamürsel, Abdurrahman Gazi, Hasan Alp, Saltuk Alp, silah öğreticisi Kaplan Çavuş, Osman Gazi’nin silah arkadaşlarından Aktimur Bey, Çoban Mirza Bey, Hamit Bey, Emir Ali, Aykut Alp, Gündüz Bey, Aydoğdu Bey, Pazarlı Bey, Yorgan Ata ve Akbıyık Bey’in mezarları da burada bulunmaktadır.
Türbe altıgen planlıdır. Beden duvarları bir sıra taş, iki sıra tuğladan ve taşlar arası dikey konumda derzli olarak yapılmış olup saçak silmeleri düz mekanı örtmekte olan kubbe, kurşunla kaplıdır.
Ertuğrul Gazi Türbesi, Yunan işgalinde tahrip edilmiş, mezarı parçalanmış ve kurşunlanmıştır. Türbenin duvar ve pencerelerindeki kurşun izlerini bugün dahi görebilmeniz mümkündür.
DURSUN FAKIH TÜRBESİ
Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna şahitlik etmiş bir Türk Bilgini olan Dursun Fakıh ,Karaman'da doğmuş olup, Şeyh Edebali'nin öğrencisidir. Dursun Fakıh; tefsir, hadis, fıkıh ilimlerini okumuştur. Osmanlı Devletinin kuruluşuna şahitlik etmiş bir Türk Bilginidir. Şeyh Edebali'nin kızı ile evlenerek damadı, Osman Gazi ile de bacanak olmuştur.
28 Eylül 1299 yılında Karacahisar fethedildikten sonra Osman Gazi adına Cuma Hutbesini okuyup, Cuma Namazını kıldırmıştır. Böylece, hem Osman Gazi'nin hür ve tam istiklâl sahibi bir Devlet Başkanı olduğunu, hem de Osmanlı Devletinin istiklâlini dünyaya ilan etmiştir.
Edebali’nin tedrisinden geçerek kadılık, imamlık ve hatiplik yapan Dursun Fakıh, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundaki en önemli manevi liderlerinden biridir. Dursun Fakıh, Osmanlı Devletinin ilk imam-hatibi ve ilk kadısı olma şerefini de elde etmiştir. 'Gazavetname' adlı bir eseri bulunmaktadır. Anadolu'da milli birlik ve milli kültür birliğinin oluşmasına hizmet eden bir Türk Büyüğüdür. 1327 yılında vefat etmiştir.
Söğüt İlçesine bağlı Küre Köyü’nde bulunan türbeye her gün yüzlerce kişi ziyarette bulunur. 550 rakımlı bir tepe üzerine inşa edilen türbe, çevreye son derece hakimdir. Temiz ve pussuz bir havada, buradan bakıldığında Bilecik’teki Şeyh Edebali Türbesi’ni dahi görebilirsiniz. İki türbe arasındaki kuş uçuşu mesafe 14,5 km’dir.
SÖĞÜT ÇELEBİ MEHMET CAMİİ
Çelebi Mehmet Cami, Söğüt’teki en eski eserlerdendir. Çarşı içerisinde bulunan cami 1414-1420 tarihleri arasında inşa edilmiştir. Cami mimari bakımdan bugün, ilk halinden farklı özellikler taşımaktadır. Yapılan tadilatlar ile yapı genişletilmiş ve Sultan II. Abdülhamid devrinde yapılan restorasyon çalışmaları ile günümüzdeki halini almıştır. İlçe merkezinde bulunan cami, kareye yakın dikdörtgen planlı ve çok kubbelidir. Merkez kubbesinde Selçuklu mimarisinin özelliklerinden olan “aydınlık feneri”ni barındırmaktadır.
SÖĞÜT ERTUĞRUL GAZİ MÜZESİ
Binanın yapım yılı hakkında kesin bir tarih bulunmamaktadır. Dönemin belediye reisi Memiş Ağa tarafından 1900’lü yılların başlarında sargı evi olarak inşa edildiği bilinmektedir. O dönemdeki sargı evinin günümüzdeki dispanser gibi bir işlevi olduğu; burada, ayakta tedavi görebilecek hastalara bakıldığı sanılmaktadır. İnce ahşap işçiliğiyle dikkat çeken yapının ön cephesinde yan yana iki yuvarlak kemerli kapı, yan duvarlarda ise dikine dikdörtgen birer pencere ve üstlerinde üçgen alınlıklar yer almaktadır.
Tavan işlemeleri ahşap desenlerle süslüdür. Çatı, kırma ahşap olup, alaturka kiremitle kaplıdır. Eski Türk evi mimarisiyle yeniden restore edilerek, 2001 yılında hizmete açılan müzede Söğüt ve civarında yaşayan Yörüklere ait kültürel öğeler barındıran eserler sergilenmektedir. Müzede sancak, eski giysiler, kuşamlar, el dokuması kilimler, halılar, silahlar, ölçü ve tartı aletleri, para keseleri, peşkir ve arkeolojik eserler (Roma, Bizans, Osmanlı dönemlerine ait sikkeler, Roma dönemine ait toprak kaplar) de sergilenmektedir.
SÖĞÜT ÇALTI KAPLICASI
Söğüt ilçesi Çaltı beldesinde bulunan kaplıcanın suyu 30 km. uzaklıktaki bir kaynaktan gelmektedir. Banyo ve içme şeklinde yararlanılan kaplıca; deri hastalıkları, mide rahatsızlıkları, romatizmal hastalıklar, nevrit, polinevrit ve kadın hastalıklarına iyi gelmektedir.
SÖĞÜT HAMİDİYE CAMİ
Sultan II. Abdülhamid döneminde, 1903-1905 tarihleri arasında inşa edilmiştir. Kare planlı, tek kubbeli ve çifte minareli olan caminin duvarları kırmızı kesme taştan olup neoklasik tarzdaki yapısı ile dikkat çekicidir. İki minareli olduğundan, halk arasında “Çifte Minareli Cami” olarak da anılmaktadır. Cami kurşun kaplamalı tek bir kubbeyle örtülüdür. Saray tarafından yapımı ile yakından ilgilenilmiştir. Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu’nda yapılan on bir adet hat levhası buraya gönderilmiştir. Söğüt ilçe merkezinde Ertuğrul Gazi Caddesi üzerinde bulunan cami, hemen yanındaki idadi ve darüleytam (yetimler okulu) ile birlikte, Söğüt’teki en nadide Osmanlı eserlerinden biridir.
Söğüt Kaymakam Çeşmesi
İlçe merkezinde yer alan Söğüt Kaymakam Çeşmesi, oldukça yakın bir konumdadır. 2 dakikalık yürüme mesafesinde yer alan bölgeye ulaşım için; Zafer Caddesi’ni kullanabilirsiniz.
1917 yılında ilçe kaymakamı Sait Bey tarafından yaptırılan çeşme, ilçenin görülmeye değer tarihi yapılarından biridir. Neoklasik mimari özelliklerini taşıyan yapının 4 cephesi bulunmaktadır. Yapının üzerindeki kabartma yaldız motif süslemeleri oldukça dikkat çekicidir. “Kaymakam Sait Bey Çeşmesi” olarak da bilinen yapıyı, ücretsiz bir şekilde yakından görebilirsiniz.
YUKARIDERE MESİRE ALANI
Söğüt ilçesinin Cumhuriyet Mahallesi’nde yer alan Yukarıdere Mesire Alanı, ilçe merkezine yaklaşık olarak 1 km uzaklıktadır. Ulaşım için; Hankaya Caddesi’ni kullanabilirsiniz.
İlçenin görülmeye değer doğal güzellikleri arasında yer alan Yukarıdere Mesire Alanı, özellikle şehir kalabalığından uzaklaşıp sakin bir gün geçirmek isteyenlerin tercih ettiği bölgelerdendir. Temiz havası ve bol oksijeni ile dikkat çeken bölgede piknik yapılabilecek birçok alan bulunmaktadır.
Birbirinden farklı ağaç türlerinin bulunduğu bölgede ağaçların altında aileniz veya arkadaşlarınız ile birlikte keyifli bir piknik yapabilirsiniz. Çevredeki birçok doğal güzelliği yakından keşfedebilir ve bol bol fotoğraf çekebilirsiniz. Bölgede mangal, barbekü yapmanıza imkân sunan bir de tesis bulunmaktadır. Bu tesisten mangal için gerekli tüm malzemeleri alabilirsiniz.
Yukarıdere Mesire Alanı’na girişler ücretsizdir.
TÜRK BÜYÜKLERİ ABİDESİ
Türk Büyükleri Abidesi, Söğüt ilçesine bağlı Türkmenbaşı Mahallesi’nde yer almaktadır. İlçe merkezine yaklaşık olarak 1,5 km uzaklıktadır. Bölgeye, Ertuğrul Caddesi üzerinden yürüyerek ulaşım sağlayabilirsiniz.
Türk Büyükleri Abidesi, Ertuğrul Gazi Türbesi’nin yakınında yer almaktadır. İlk Türk Devlet kurucularının abidelerinin yer aldığı bölge, Söğüt’e geldiğinizde mutlaka ziyaret etmeniz gereken yerler arasındadır. Bölgede ayrıca “Söğüt Ertuğrul Gazi’yi Anma ve Yörük Şenlikleri” düzenlenmektedir.
